Veel mensen herkennen het wel: je zit naast iemand in de auto, je krijgt onverwacht kritiek en ineens weet je niet wat je moet zeggen. Wat kun je doen als je stilvalt bij kritiek in de auto? In deze blog bespreken we strategieën waarmee je niet alleen beter omgaat met kritische opmerkingen, maar ook krachtiger reageert op een manier die bij jou past. Ook lees je meer over omgaan met negatieve ervaringen tijdens rijden en praktische tips van rijschool Janmo.
Het is belangrijk om eerst te begrijpen waarom je stilvalt wanneer je kritiek krijgt tijdens het autorijden. Autorijden vraagt veel aandacht, waardoor onverwachte kritiek vaak harder binnenkomt. Je hersenen kunnen in de zogeheten ‘freeze-modus’ gaan, waardoor je geen reactie paraat hebt. Daarbij speelt de relatie tot je bijrijder (zoals ouder of partner) een grote rol: hun kritiek raakt meestal gevoeliger. Wil je meer lezen over hoe prikkelverwerking werkt bij autorijden, kijk dan bij rijles en prikkelverwerking bij autisme.
Voorbereiding helpt je om in toekomstige situaties minder snel uit het veld geslagen te worden. Denk van tevoren na over momenten waarop je kritiek kunt ontvangen en welke reacties je fijn zou vinden. Schrijf bijvoorbeeld twee korte zinnen op die jij prettig vindt om te zeggen. Deze voorbereiding geeft je zelfvertrouwen en maakt het makkelijker om rustig te blijven. Ook biedt het meer structuur—iets waar veel mensen met autisme of ADHD baat bij hebben.
Begin met bewust ademhalen als je merkt dat je blokkeert na kritiek in de auto. Haal een paar keer langzaam en diep adem. Dit vertraagt je reactie, waardoor je niet direct dichtklapt. Wees mild voor jezelf en realiseer je dat je niet meteen hoeft te reageren. Zelfs een korte opmerking als “Even laten bezinken” of “Dankjewel voor je feedback” is al genoeg. Wil je meer praktische ademhalingtips, lees dan ook de blog over ademhaling bij spanning tijdens rijles.
Het helpt enorm om vooraf korte zinnetjes te oefenen die je in kritische situaties kunt gebruiken. Denk aan: “Ik hoor wat je zegt, mag ik hier later op terugkomen?” of “Ik vind het spannend om gelijk te reageren, geef me even de tijd.” Ook kun je zeggen: “Bedankt voor je opmerking, ik wil er graag rustig naar kijken als we zijn aangekomen.” Zo blijf je regie houden, zelfs als je het even niet weet. Meer assertiviteitsoefeningen vind je op de pagina feedback verwerken tijdens rijles.
Vaak weet je achteraf precies wat je had willen zeggen. Gun jezelf de tijd om dit na een autorit op te schrijven. Dit helpt je niet alleen om situaties emotioneel te verwerken, maar ook om duidelijke grenzen voor jezelf te formuleren. Regelmatig reflecteren zorgt ervoor dat je sterker wordt in het omgaan met kritiek. Bekijk ook de blog over omgaan met negatieve gedachten tijdens rijles voor meer tips.
Klap je steeds volledig dicht als je kritiek krijgt, ook buiten de auto? Overweeg dan om hulp te zoeken bij een coach, counselor of psycholoog. Zij kunnen je helpen patronen te doorbreken en werken aan assertiviteit. Weet dat je niet de enige bent: er bestaan zelfs gespecialiseerde rijinstructeurs voor mensen met autisme of ADHD. Extra hulp kan het verschil maken, zeker als je last hebt van blokkades die je dagelijks beperken.
Samengevat: wat kun je doen als je stilvalt bij kritiek in de auto? Door niet weg te lopen voor frustratie of blokkades, maar er met praktische stappen mee aan de slag te gaan, vergroot je je zelfvertrouwen. Meer informatie over rijden met een bijzonder profiel lees je verder op de pagina’s over rijbewijs halen met autisme en rijbewijs behalen met ADHD. Elke kleine stap is er één vooruit!